bordenmeisje


Het Bordenmeisje...

...met schitterende partijen van Hollandse meesters! Aflevering 7

Door Gerard de Winter, toegevoegd op 11-2-2014

Gert Pieterse (18 februari 1962) is een internationaal meester. In 1987 en 1988 speelde hij mee om het kampioenschap van Nederland in Hilversum en in 1991 in Eindhoven. Gert speelt ook online via de Internet Chess Club. In de schaakdatabank Simbase staan 250 partijen (peildatum augustus 2004) die door Gert gespeeld zijn. Hij won 87 partijen, hij verloor 89 partijen en speelde 74 keer remise. Zijn winstpercentage is 49.

Gert Pieterse

Gert Pieterse, is gestopt met de KNSB-competitie. "Het is niet interessant meer".

De Tsjechische IM Josef Pribyl leverde een fijne bijdrage aan het behalen van mijn meestertitel. Eerst verloor hij te Boedapest tegen mij, en enkele weken later ook in Kecskemét. Daarom als 'dank', deze aparte partij met een Grünfeld-Indische verdediging:
Wit: Gert Pieterse
Zwart: Josef Pribyl

Nu enkele leuke, leerzame en spannende partijen uit de KNSB-hoofdklas. Nu heet dat meesterklasse.
Zijn laatste thuiswedstrijd voor Amstelveen - we gaan terug naar het jaar 1990 - sloot Gert Pieterse uitstekend af. Tegen Genna Sosonko, toentertijd toch een sterke haast onverslaanbare grootmeester, van Volmac Rotterdam behaalde hij een fraaie winst.

Wit: Gert Pieterse
Zwart: Genna Sosonko

Sosonko, Ree en Carlsen

Een schitterende foto: interviewer Hans Ree (met micro) tussen Genna Sosonko en een nog heel jonge Magnus Carlsen.

Gennadi (Genna) Borisovitsj Sosonko (Troitsk, Siberië), 18 mei 1943) is een Nederlands schaakgrootmeester. Reeds in Rusland was hij een sterk schaker, maar pas nadat hij in 1972 naar Nederland kwam (via Israël), is hij bij de beste 25 à 50 schakers van de wereld gaan behoren. Zijn grootste successen haalde hij in de jaren zeventig. Zo werd hij onder meer tweemaal Nederlands kampioen en won hij in 1977 en 1981 het Hoogovenstoernooi. Genna stond in november 2004 als nummer 25 op de ratinglijst van de KNSB met een rating van 2535; sindsdien speelde hij tot 2009 geen partijen meer die voor de KNSB-rating verwerkt zijn. Sinds eind 2009 is Sosonko weer actief in competitie voor En Passant in Bunschoten.
Anno 2003 is Sosonko captain van het Nederlands schaakteam. Op 7 augustus 2007 ontving hij uit handen van Jan Nagel de Max Euwe Ring, de onderscheiding die eens in de vijf jaar wordt uitgereikt "aan een Nederlander met grote verdiensten voor de schaaksport".

Sosonko

Genna Sosonko, grote verdiensten voor de Nederlandse schaaksport (Foto: IBM toernooi Amsterdam 1979)

Hoogovenstoernooi 1987, te Wijk aan Zee. Een zeer scherpe Slavische partij van onze landgenoot Genna Sosonko. Er was wel een moment (in plaats van 18...Tf8, beter 18...Lf8) waarbij zijn tegenstander, de Brit Glenn Flear, de partij wellicht had kunnen keren.

Wit: Genna Sosonko
Zwart: Glenn Flear

Eén van de meest opmerkelijke partijen van Genna Sosonko uit het Interpolistoernooi van 1979 was de bliksemoverwinning in 18 zetten op wereldkampioenskandidaat, de Duitser Robert Hübner.

Wit: Genna Sosonko 
Zwart: Robert Hübner

Een mooi duel uit de wedstrijd De Variant Breda - Volmac Rotterdam in het seizoen '89-'90. Ziet hoe fraai Albert Blees Viktor de Verschrikkelijke (Kortsjnoj) beentje ligt.

Wit: Albert Blees
Zwart: Viktor Kortsjnoj

Paul Boersma (1948) is een internationaal meester. Hij is schaakmedewerker bij het Algemeen Dagblad. Boersma is een groot kenner van de schaakopening Siciliaans waarover hij een aantal boeken heeft geschreven in de serie "De Schaakopening": Siciliaans - flanksystemen, Gesloten Siciliaans en Siciliaans –B met afwijkende systemen.
Er staan 384 partijen van Boersma in de schaakdatabank Simbase (peildatum maart 2004): hij won 128 partijen, hij verloor 144 partijen en er eindigden 113 partijen in een remise. Het winstpercentage bedraagt 47.

Boersma

Paul Boersma, al sinds jaar en dag medewerker bij het AD.

Uit de KNSB-competitie '86-'87 hier twee partijen uit de zelfde teamwedstrijd, HSG-Amstelveen. Allebei echte knokpotjes vol mooie zetten en voortzettingen die beter kunnen. Derhalve heel onderhoudend. Maar u begrijpt het, daar zoek ik juist naar en ook ons bordenmeisje houdt van partijen op het scherpst van de snede.

Wit: Gert Pieterse
Zwart: Paul Boersma

Afbeelding schaakbord

Wit: Albert Blees
Zwart: Hans Kuijf

Nu een partij uit de interlandwedstrijd Frankrijk - Nederland (23½-26½) uit 1990, gespeeld te Cannes in het kader van het festival des jeux. Van Nederlandse zijde deden Van der Wiel, Piket, Sosonko, Ree en Ligterink hieraan mee. Van deze laatste een mooie zege tegen GM Bouchar Kouatly.

Wit: Gert Ligterink
Zwart: Bouchar Kouatly

Op de Olympiade 1988 in het Griekse Thessaloniki won het Nederlands team de bronzen medaille. Vooral Jeroen Piket was behoorlijk op dreef en scoorde maar liefst 8 punten uit 11. Hier zijn fraaie breiwerkje in de wedstrijd tegen de Nieuw Zeelandse Engelsman Murray Chandler. Van Piket zijn ook de aantekeningen.

Chandler

Murray Chandler, een uit Nieuw Zeeland afkomstige Engelse GM

Wit: Jeroen Piket
Zwart: Murray Chandler

Tot slot van dit Bordenmeisje 2 partijen van Gert Ligterink. De in Groningen woonachtige IM werd in 1979 kampioen van Nederland en steeg in dat bewuste kampioenschap boven zichzelf uit. Dat Ligterink geen grootmeester is geworden rond die tijd, verbaast me wel een beetje. Hij eindigde in toernooien meestal hoog tussen de grootmeesters, en versloeg ze ook geregeld. Misschien was het in die tijd moeilijker om de drie normen te halen die tot benoeming van het grootmeesterschap leidt. Een IM met de kracht van een GM. In ieder geval hieronder een grappig en onderhoudend verhaal van journalist Max Pam die op stap gaat met met een regisseur en een cameraman om een mooi verhaal voor op televisie te gaan maken over een toekomstig wereldkampioen (...?...), genaamd Jan Timman.

Gert Ligterink

Gert Ligterink, met lang haar... maar ja, dat had zowat iedereen in de zeventiger jaren!

De moeder aller schaakrubricisten

Door Max Pam

Graag wil ik deze rubriek wijden aan mijn zeer gewaardeerde collega Gert Ligterink, die deze zomer 25 jaar schaakrubrieken schrijft voor de Volkskrant.
Je kunt hem nog net niet "de moeder aller schaakrubricisten" noemen, maar het komt wel in de buurt. Het is niet alleen Ligterinks vasthoudendheid die opvalt, maar vooral ook de milde pen waarmee hij sinds jaar en dag de schaakwereld beschrijft. Als een echte Groninger kijkt hij met een zekere afstand naar het Hollandse schaakleven, maar tegelijkertijd is hij in zijn commentaren genereus en vol waardering. Ik zou natuurlijk graag kwaad over Ligterink spreken, maar...
ik weet in dit opzicht niets te zeggen. Wel staat in mijn geheugen een gebeurtenis gegrift, waaraan ik met gemengde gevoelens terugdenk. Het was in 1979.

Jan Timman maakte furore als "The best of the West", en Euwe himself voorspelde dat Timman wel eens wereldkampioen zou kunnen worden. Als jong journalist werd ik door regisseur Jop Pannekoek gevraagd om samen met hem een tv-documentaire over Jan Timman te maken. En zo reden wij op een dag met een cameraploeg naar Leeuwarden, waar Timman meedeed aan het Nederlands kampioenschap.

Jop Pannekoek en Jan Timman

Links, Jop Pannekoek en rechts, Jan Timman.

Dat Nederlands kampioenschap was eigenlijk beneden de stand van iemand die wereldkampioen ging worden, maar voor ons filmmakers zou het mooie plaatjes opleveren van tegenstanders die door Timman werden verslagen. Er zat flink geld in de documentaire, want ik herinner mij dat wij op landgoed Lauswolt logeerden, waar de grote cameraman Paul van den Bosch tijdens het diner de duurste wijnen bestelde om te toosten op de goede afloop van onze onderneming.
De dag dat wij gingen filmen moest Timman spelen tegen Gert Ligterink.
Dat leek ons een eitje.

Ligterink was weliswaar een redelijk sterke speler, maar Timman kon hem met gemak hebben. Dachten wij. De camera op de juiste plaats neerzetten om een nieuwe triomftocht van Timman vast te leggen, dat was eigenlijk het enige waar het nog om ging. Die Ligterink zou vanzelf bezwijken, daar twijfelden wij niet aan. Dat viel helaas lelijk tegen.

Die verdomde Ligterink begon als een duivel te spelen en zette Timman onder grote druk. Niets aan de hand, dachten wij nog, spoedig zouden de kansen keren en moest Ligterink zijn koning omleggen. Maar naarmate de partij vorderde, leek het er steeds meer op dat het Timman was, die in zwaar weer verkeerde. Er werden wat stukken geruild en de regisseur kwam zenuwachtig vragen wat er toch aan de hand was. Keek je door de cameralens dan leek het wel dat Timman zat te lijden, in plaats van zijn tegenstander. Sterker nog, die Ligterink gedroeg zich als iemand die het juist erg naar zijn zin had.
Op de dertigste zet gebeurde het ondenkbare: voor het oog van de camera en voor het oog van een verbijsterde regisseur gaf Timman op. De man die wereldkampioen moest worden, had zojuist op gruwelijke wijze verloren van Gert Ligterink. Hoe onze cameraploeg is thuisgekomen, weet ik niet meer, maar een paar dagen later werd Gert Ligterink ook nog kampioen van Nederland… dus vóór Timman.

Ligterink

Hier Ligterink als commentator

Vlak voor zijn dood liet hij bij mij een doos bezorgen, waarin zich het ruwe materiaal bevond van de beelden die wij toen hebben gedraaid. Ik heb de banden nog steeds niet uitgezocht, maar wie geïnteresseerd is in de partij Ligterink-Timman, gespeeld in Leeuwarden 1979, kan bij mij terecht.

Maar voorlopig eerst de zetten.

Wit: Gert Ligterink 
Zwart: Jan Timman

Uit het zelfde kampioenschap Ligterinks partij tegen J.H. Donner. Na een lang baselineduel barst het gevecht zo ronde de twintigste zet echt los. De aantekeningen zijn van Donner. In de eindtabel zie ik dat Ligterink eerste wordt met maar liefst 10 punten uit 13. Gedeeld tweede zien we Hans Ree (kandidaat grootmeester) en GM Jan Timman met 9 punten. Op de vierde stek GM Donner en Van der Wiel (toen ook nog een kandidaat grootmeester) met 7½ punten. Van de eerste 3 wint Gert, tegen Van der Wiel wordt het remise en tegen Sosonko, die met 7 punten 6e eindigt, verliest hij zijn enige partij in het voor hem zo succesvol verlopen toernooi.

Wit: Hein Donner 
Zwart: Gert Ligterink

De eerder genoemde documentaire is overigens vrij recent op Youtube geplaatst. Nostalgische beelden voor de schaakveteraan, maar de jongere kijker zal zijn ogen af en toe nauwelijks kunnen geloven.

Schaakkunst

www.tjerkzijlstra.nl